Blog
Jak rosnące wymagania zmieniają transport w sektorze chemicznym
Przemysł chemiczny jest jednym z najbardziej złożonych i jednocześnie najbardziej wymagających sektorów gospodarki. Odpowiada za produkcję surowców, półproduktów i wyrobów, które stanowią podstawę funkcjonowania niemal każdej innej gałęzi przemysłu. W Polsce jego znaczenie jest wyjątkowo duże, ponieważ według raportu PIPC (Polskiej Izby Przemysłu Chemicznego), wartość produkcji sprzedanej w 2025 roku wyniosła 442 miliarda złotych, co stanowiło 17,7 % całej produkcji sprzedanej przemysłu w kraju. Ta skala działalności oznacza nie tylko ogromną odpowiedzialność, ale również silne uzależnienie procesów produkcyjnych od jakości logistyki.
W ostatnich latach przedsiębiorstwa chemiczne stają w obliczu dynamicznych przekształceń, które wpływają nie tylko na model produkcyjny, ale także na strukturę kosztową, sposób współpracy z dostawcami i podejście do logistyki. Motorem zmian są coraz bardziej rygorystyczne regulacje Unii Europejskiej, rosnące wymagania klientów w zakresie transparentności i bezpieczeństwa, silna presja środowiskowa oraz konieczność transformacji w kierunku zrównoważonego rozwoju i innowacji technologicznych. Na te wyzwania nakładają się zmienne uwarunkowania rynkowe. W raporcie przygotowanym przez Bank Pekao „W poszukiwaniu „zielonego środka”. Aktualna sytuacja, wyzwania i perspektywy sektora chemicznego w Polsce” z maja 2025 roku, wynika, że unijny przemysł chemiczny miał tylko 13% udziału w globalnej produkcji chemikaliów w roku 2023, podczas gdy jeszcze w 2008 roku było to 23%. Polska, mimo że boryka się z podobnymi problemami jak reszta Unii, zdołała zwiększyć swój udział w unijnym eksporcie m.in. pestycydów, chemii gospodarczej, farb czy tworzyw sztucznych. Już w drugiej połowie 2023 roku odnotowano wzrost produkcji, który w 2024 roku osiągnął poziom o 3% wyższy niż w 2021. Dla porównania, w tym samym czasie produkcja chemiczna w całej Unii spadła o 17%. Potwierdza to wysoki poziom adaptacji polskich firm oraz rosnącą konkurencyjność, szczególnie w segmentach specjalistycznych. (www.pekao.com.pl)
Bezpieczeństwo transportu substancji chemicznych. Najważniejsza wartość i jednocześnie największe wyzwanie
Transport chemikaliów należy do kategorii operacji wysokiego ryzyka. Każda substancja posiada własne wymagania związane z przechowywaniem, pakowaniem, oznakowaniem oraz przewozem, a w przypadku materiałów niebezpiecznych obowiązują przepisy ADR. Kierowca musi być przeszkolony i uprawniony do przewozu substancji zdefiniowanych w umowie ADR. Pojazd musi być wyposażony zgodnie z przepisami, a przewoźnik musi udowodnić, że stosuje procedury ograniczające ryzyko.
Główne segmenty polskiego przemysłu chemicznego:
Chemia masowa
Inaczej „wielka chemia”, obejmuje produkty wysokotonażowe i powszechnie wykorzystywane, z wyłączeniem paliw.
Przetwórstwo chemiczne
Produkcja wyrobów końcowych z wykorzystaniem wcześniej wytworzonych, masowych produktów wysokotonażowych, stanowiących bazę.
Paliwa i produkty rafinacji ropy naftowej
Segment obejmujący m.in. benzynę, oleje napędowe, smary oraz inne produkty powstające w procesie przerobu ropy.
Chemia niskotonażowa
Grupa wysokomarżowych produktów specjalistycznych, stosowanych w niewielkich ilościach.
Dane o wartości produkcji sprzedanej w przemyśle chemicznym w Polsce w 2024 roku (www.pipc.org.pl), jasno pokazują, które segmenty dominują w strukturze sektora. Największy udział ma przetwórstwo chemiczne, którego wartość wyniosła aż 137,1 mld zł. Wśród produktów przetworzonych kluczowe znaczenie mają wyroby z tworzyw sztucznych o wartości 91,7 mld zł, a także wyroby z kauczuku syntetycznego (21,8 mld zł) i farby, lakiery oraz kleje (8,6 mld zł). Podobną wartość ogólną osiągnęły paliwa i produkty rafinacji ropy naftowej. Chemia masowa osiągnęła łącznie 49,2 mld zł, a największy udział w tym segmencie mają tworzywa sztuczne (14,9 mld zł), chemikalia organiczne (12,8 mld zł) oraz nawozy i związki azotowe (10,0 mld zł). Z kolei chemia niskotonażowa, w której dominują produkty chemii domowej i kosmetyki (21,7 mld zł), farmaceutyki (16,4 mld zł) oraz środki ochrony roślin (2,0 mld zł) w łącznej wartości wyniosła 40,1 mld zł. Tak złożona struktura produkcji przekłada się bezpośrednio na wymagania wobec logistyki. Transport w branży chemicznej nie może być traktowany jak standardowa usługa, ponieważ jest to operacja wysokiego ryzyka, która wymaga pełnej zgodności z przepisami ADR, precyzyjnie przygotowanej dokumentacji i odpowiedniego oznakowania. Niedopełnienie jakiegokolwiek obowiązku może skutkować kontrolą, zatrzymaniem transportu, mandatem oraz koniecznością przeorganizowania całej operacji logistycznej. Kontrole drogowe pokazują, że najczęstsze błędy to brak prawidłowego oznakowania, niekompletna dokumentacja przewozowa oraz niewłaściwe zabezpieczenie ładunku.
W przypadku substancji chemicznych każde uchybienie może doprowadzić do realnych strat produkcyjnych, ponieważ opóźnienia w dostawach zakłócają ciągłość procesów technologicznych. Dlatego odpowiedzialny przewoźnik musi zapewnić nie tylko zgodność z przepisami, ale również wyszkoloną kadrę, właściwie przygotowaną flotę i skuteczny system kontroli wewnętrznej. W branży chemicznej bezpieczeństwo nie jest dodatkiem, to punkt wyjścia dla całego łańcucha dostaw.
Na tablicach ADR znajdują się dwa numery rozpoznawcze:
Numer rozpoznawczy niebezpieczeństwa (HIN) Dwie lub trzy cyfry umieszczone w górnej części tablicy (w liczniku), wskazujące rodzaj zagrożenia
Numer rozpoznawczy materiału (UN) Cztery cyfry w dolnej części tablicy (w mianowniku), identyfikujące konkretną substancję niebezpieczną
Chemia wymaga precyzyjnych parametrów środowiskowych
Substancje chemiczne są szczególnie wrażliwe na odchylenia temperatury, światło, wilgotność oraz czystość środowiska transportowego. Niektóre reagują w kontakcie z powietrzem, inne z wilgocią, jeszcze inne wymagają ograniczenia wahań temperatury nawet o kilka stopni. W praktyce oznacza to konieczność stosowania naczep i pojazdów, które gwarantują stabilne warunki przewozu. Nie bez znaczenia pozostaje również czystość środka transportu. W przewozach cysternowych standardem są certyfikaty czystości oraz potwierdzenia szczelności, ponieważ nawet śladowa ilość poprzedniego ładunku może wywołać reakcję chemiczną. W przypadku przewozów kontenerowych i paletowych bardzo ważna jest pełna izolacja od czynników zewnętrznych. Coraz większą rolę odgrywa także możliwość monitorowania temperatury w czasie rzeczywistym, ponieważ pozwala to na szybkie wychwycenie odchyleń. Jednocześnie rośnie znaczenie floty transportowej przystosowanej nie tylko do wymogów technicznych, ale również do ograniczania emisji CO₂. Zgodnie z harmonogramem polityki klimatycznej UE od 2026 roku rozpocznie się wygaszanie puli darmowych uprawnień do emisji. Według prognoz Bloomberg NEF, cena jednej tony CO₂ może wzrosnąć do ponad 150 euro, co będzie miało bezpośredni wpływ na koszty transportu. Wdrożenie bardziej ekologicznych pojazdów i naczep staje się więc nie tylko odpowiedzią na regulacje, ale również realną inwestycją w konkurencyjność. Flota zgodna z ESG, redukująca emisję i przystosowana do wymagań „zielonej transformacji”, będzie kluczowym atutem w relacjach z zakładami chemicznymi, które same również są zobowiązane do raportowania śladu węglowego i utrzymania zgodności z unijnymi przepisami środowiskowymi. (www.pekao.com.pl)
Dokumentacja chemiczna. Precyzja decyduje o powodzeniu przewozu
Dokumentacja w transporcie chemikaliów jest znacznie bardziej złożona niż w większości innych branż. Do podstawowych dokumentów należą karta charakterystyki substancji MSDS, list przewozowy CMR z oznaczeniem klasyfikacji towaru, pisemna instrukcja ADR oraz dokumenty potwierdzające uprawnienia kierowcy i pojazdu. W przypadku odpadów niebezpiecznych konieczne jest zastosowanie rejestru BDO oraz Karty Przekazania Odpadu. Nieprecyzyjne wypełnienie dokumentów, brak danych lub błędna klasyfikacja towaru mogą spowodować natychmiastowe zatrzymanie pojazdu oraz nałożenie kary. Z tego względu przewoźnik musi posiadać doświadczenie w obsłudze dokumentacji chemicznej oraz zapewnić wewnętrzną weryfikację poprawności danych. W branży chemicznej czasem to właśnie dokumentacja decyduje o tym, czy przewóz przebiegnie zgodnie z planem.
Rejestr BDO
Rejestr BDO to baza danych prowadzona przez marszałka województwa, która obejmuje podmioty wprowadzające produkty, produkty w opakowaniach oraz gospodarujących odpadami. Do niedawna transport odpadów wymagał posiadania odpowiednich zezwoleń, które obecnie zostały zastąpione wpisem do rejestru BDO. Rejestr ten zawiera spis kodów odpadów. Zasady dotyczące przewozu odpadów zostały określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 7 października 2016 roku, obowiązującym od 24 stycznia 2018 roku. Wszystkie podmioty zobowiązane do prowadzenia ewidencji i sprawozdawczości z zakresu gospodarki odpadami muszą być zarejestrowane w BDO.
Znaczenie komunikacji i pełnej przejrzystości transportu
Firmy chemiczne oczekują pełnej widoczności swoich dostaw przede wszystkim z uwagi na kwestie bezpieczeństwa. Każda substancja niesie określone ryzyko, dlatego stała kontrola nad jej przemieszczaniem staje się kluczowym elementem ochrony ludzi, środowiska oraz infrastruktury zakładów. Informacja o tym, gdzie znajduje się transport, w jakich warunkach jest przewożony i czy przebieg trasy odbywa się zgodnie z założeniami, pozwala minimalizować ryzyko zdarzeń niepożądanych. Z tego powodu przewoźnik musi zapewniać bieżące statusy, monitoring położenia pojazdu oraz możliwość kontaktu w każdej chwili. Współczesne systemy telematyczne umożliwiają śledzenie parametrów transportu w czasie rzeczywistym oraz szybkie reagowanie na sytuacje wymagające interwencji. Zakłady chemiczne coraz częściej wprowadzają także rozbudowane systemy raportowania, które dokumentują przebieg całej operacji i potwierdzają zgodność transportu z procedurami bezpieczeństwa obowiązującymi w zakładzie.
Monitoring Transportu
Monitoring transportu w Euro24 to zaawansowana usługa logistyczna, zapewniająca pełną kontrolę nad realizacją przewozów międzynarodowych. Dzięki dedykowanemu działowi Control Tower, dostępnemu 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu, klienci otrzymują bieżące informacje o statusie swoich ładunków na każdym etapie transportu. Usługa obejmuje weryfikację dokumentacji przewozowej, monitorowanie lokalizacji pojazdów oraz natychmiastową reakcję w przypadku nieprzewidzianych zdarzeń, takich jak awarie czy opóźnienia.
Koszty i presja ekonomiczna. Dlaczego nie ma tu miejsca na pozorne oszczędności
Transport chemikaliów jest kapitałochłonny, ponieważ wymaga stosowania specjalistycznych pojazdów spełniających rygorystyczne wymogi techniczne oraz ciągłego doskonalenia kompetencji kierowców. Flota musi być utrzymywana w stanie pełnej zgodności z regulacjami ADR, co obejmuje regularne przeglądy, wymianę wyposażenia, kontrolę dokumentacji oraz aktualizację procedur bezpieczeństwa. Każdy z tych elementów generuje koszty, ale jednocześnie stanowi podstawę bezpiecznej pracy z materiałami, które w wielu przypadkach stwarzają realne zagrożenia dla ludzi i środowiska.
W efekcie nawet pozornie niewielkie oszczędności w obszarze transportu mogą prowadzić do poważnych konsekwencji operacyjnych i prawnych. Rynek usług transportowych pozostaje konkurencyjny, lecz przewóz substancji chemicznych znajduje się w zupełnie innym obszarze ryzyka niż standardowe dostawy. Klienci z sektora chemicznego coraz częściej podkreślają, że kryteria wyboru przewoźnika muszą być oparte na doświadczeniu, transparentności działań, umiejętności pracy z dokumentacją oraz pełnej zgodności z regulacjami krajowymi i europejskimi. Cena przestaje być głównym parametrem, ponieważ ewentualne błędy logistyczne mogą powodować przestoje produkcyjne, straty finansowe, utratę certyfikacji oraz ryzyko incydentów środowiskowych. Z tego powodu przewoźnik, który inwestuje w jakość operacyjną, staje się dla branży chemicznej partnerem pierwszego wyboru. Stabilność działania, przewidywalność procesów, pełna zgodność z wymogami bezpieczeństwa oraz gotowość do weryfikacji w ramach audytów klienta budują zaufanie, które jest w tej branży absolutnie kluczowe. Profesjonalny transport nie tylko chroni produkt i otoczenie, lecz przede wszystkim wspiera nieprzerwaną pracę zakładu chemicznego, a to wartość znacznie większa niż jakakolwiek chwilowa oszczędność.
Audyty, certyfikacje i ESG. Nowe standardy odpowiedzialności
Audyty, certyfikacje i ESG stają się dziś jednym z najważniejszych filarów funkcjonowania nowoczesnego przemysłu chemicznego. Firmy z tego sektora podlegają rozbudowanemu systemowi kontroli, który obejmuje audyty klienta, audyty wewnętrzne oraz niezależne oceny zewnętrzne, takie jak SQAS (Safety and Quality Assessment System). System SQAS został opracowany przez europejską branżę chemiczną i pozwala w sposób jednolity oceniać bezpieczeństwo transportu, jakość procesów operacyjnych, zgodność z regulacjami środowiskowymi oraz poziom przygotowania firm do zarządzania sytuacjami ryzyka. Wyniki tych audytów nie służą wyłącznie weryfikacji. Są również narzędziem do doskonalenia procesów logistycznych oraz elementem budowania zaufania między producentem a przewoźnikiem. Rosnącego znaczenia nabiera także raportowanie ESG, które obejmuje wpływ przedsiębiorstwa na środowisko, relacje społeczne oraz jakość ładu korporacyjnego. Dla firm chemicznych jest to obszar szczególnie wrażliwy, ponieważ charakter ich działalności wymaga nieustannego udowadniania, że procesy produkcyjne i logistyczne są prowadzone w sposób odpowiedzialny i transparentny. Raporty ESG stają się obowiązkowym elementem komunikacji z rynkiem i stanowią podstawę podejmowania decyzji inwestycyjnych oraz przetargowych. Przedsiębiorstwa chemiczne oczekują, że ich przewoźnicy będą równie dobrze przygotowani do spełnienia tych wymogów. Obejmuje to zarówno gotowość do uczestnictwa w audytach, jak i dostarczania danych potrzebnych do oceny zgodności z regulacjami środowiskowymi oraz społecznymi. Partnerzy logistyczni stają się częścią strategii odpowiedzialnego rozwoju, dlatego ich procedury bezpieczeństwa, kultura pracy, standardy operacyjne oraz jakość zarządzania muszą być spójne z wymaganiami sektora. W praktyce oznacza to, że profesjonalny przewoźnik nie tylko realizuje transport, lecz także współtworzy system bezpieczeństwa i odpowiedzialności, który buduje wiarygodność całej branży chemicznej. Równocześnie polska chemia intensywnie inwestuje w działania ESG. Wydatki na ochronę środowiska stanowią średnio 20 – 30% całkowitych nakładów inwestycyjnych przemysłu chemicznego i są 3 – 4 razy wyższe niż w pozostałych gałęziach przetwórstwa. To potwierdza nie tylko dużą determinację branży w zakresie zrównoważonego rozwoju, ale także rosnące znaczenie odpowiedzialnych łańcuchów dostaw, w których kluczową rolę odgrywają certyfikowani i świadomi partnerzy transportowi. (www.pekao.com.pl)
Najważniejsze trendy i wyzwania współczesnego przemysłu chemicznego
Polski przemysł chemiczny funkcjonuje dziś w środowisku dynamicznych zmian regulacyjnych, technologicznych i środowiskowych. Firmy muszą jednocześnie reagować na rosnące oczekiwania rynku, presję klimatyczną oraz coraz bardziej złożone wymagania dotyczące bezpieczeństwa i zrównoważonego rozwoju. Jak podaje Polska Izba Przemysłu Chemicznego, to właśnie poniższe obszary stanowią główne kierunki transformacji i wyzwania, z którymi branża mierzy się obecnie najintensywniej.
Transformacja ekologiczna
Przemysł wdraża działania wspierające osiągnięcie neutralności klimatycznej oraz rozwija technologie przyjazne środowisku.
Dekarbonizacja
Firmy dążą do ograniczenia emisji CO₂ poprzez modernizację instalacji i zwiększenie efektywności energetycznej.
Europejski Zielony Ład
Sektor dostosowuje się do strategii UE, której celem jest neutralność klimatyczna i ograniczenie degradacji środowiska.
Pakiet Fit for 55
Zgodnie z założeniami UE przedsiębiorstwa przygotowują się do redukcji emisji gazów cieplarnianych o 55 procent do 2030 roku.
GOZ
Branża wdraża modele projektowania produktów oraz procesów, które pozwalają utrzymać surowce w obiegu możliwie najdłużej (Gospodarka o obiegu zamkniętym).
Dyrektywa SUP
Firmy ograniczają wykorzystanie tworzyw jednorazowego użytku i dostosowują procesy do nowych wymagań środowiskowych.
ROP
Przedsiębiorstwa przygotowują się do obowiązków związanych z odpadami opakowaniowymi oraz finansowaniem ich zagospodarowania w myśl rozszerzonej odpowiedzialności producenta.
Zrównoważone chemikalia
Rosną wymagania dotyczące bezpieczeństwa produktów oraz redukcji stosowania substancji niepożądanych.
ESG
Firmy kładą coraz większy nacisk na wpływ na środowisko, odpowiedzialność społeczną i transparentne zarządzanie organizacją.
Dlaczego właśnie profesjonalny transport staje się kluczowym elementem przyszłości branży chemicznej
Sektor chemiczny zmienia się szybciej niż kiedykolwiek, a poziom wymagań rośnie wraz z rozwojem nowych regulacji, presją środowiskową oraz oczekiwaniami dotyczącymi pełnej transparentności procesów. W tym środowisku przewoźnik musi sprostać najwyższym standardom operacyjnym, bezpieczeństwa i komunikacji, ponieważ to właśnie logistyka decyduje o ciągłości produkcji, stabilności dostaw, ochronie ludzi i środowiska oraz zgodności z rozbudowanymi przepisami prawnymi. Każdy etap transportu ma znaczenie, a jego jakość jest integralną częścią bezpieczeństwa całego zakładu chemicznego. Transport przestaje być rolą czysto operacyjną i coraz częściej staje się elementem strategicznym, który wpływa na funkcjonowanie łańcucha wartości. Co więcej, w obliczu rosnącej roli eksportu, profesjonalny transport staje się jednym z kluczowych filarów przyszłości branży chemicznej.
W 2024 roku eksport polskiego przemysłu chemicznego osiągnął wartość 48,9 mld EUR (210,6 mld PLN). Główne rynki zbytu to Niemcy, Czechy, Francja, Włochy i Wielka Brytania, które wymagają precyzyjnie zaplanowanych dostaw, zgodnych z europejskimi regulacjami i lokalnymi standardami. W takich warunkach przewoźnik nie tylko odpowiada za punktualność, ale także za jakość transportu, zgodność z ESG, obsługę dokumentacyjną i zachowanie ciągłości łańcucha dostaw w warunkach wysokiego ryzyka. Firmy chemiczne oczekują od swoich partnerów przewozowych nie tylko realizacji zleceń, ale również zrozumienia specyfiki substancji, gotowości do reagowania na zmienne potrzeby produkcyjne, znajomości procedur obowiązujących na terenie zakładów oraz umiejętności pracy w środowisku wysokiego ryzyka. Przewoźnik musi nie tylko dostarczać produkt, lecz także aktywnie współtworzyć system zabezpieczeń, który minimalizuje ryzyko operacyjne. (www.pipc.org.pl)
Euro24 wspiera branżę chemiczną w sposób kompleksowy, oferując zarówno transport ADR, jak i transport z temperaturą kontrolowaną. Nasze doświadczenie w obsłudze substancji niebezpiecznych pozwala zapewnić zgodność z przepisami, pełną przejrzystość operacyjną oraz bezpieczeństwo na każdym etapie realizacji. Pojazdy Euro24 są wyposażone zgodnie z wymaganiami ADR, a kierowcy posiadają aktualne kwalifikacje i regularnie uczestniczą w szkoleniach. Dzięki temu możemy obsługiwać zarówno standardowe przewozy chemikaliów, jak i ładunki o podwyższonym poziomie ryzyka, niezależnie od tego, czy trafiają one do zakładów produkcyjnych w Polsce, czy na rynek zachodnioeuropejski.
Transport z temperaturą kontrolowaną
Transport w kontrolowanej temperaturze to usługa logistyczna stworzona dla produktów, które wymagają ściśle określonych warunków termicznych. Jest to kluczowe rozwiązanie dla sektorów takich jak FMCG (żywność, napoje, kosmetyki), farmaceutyki czy chemia, gdzie krótki termin ważności i wysokie ryzyko strat sprawiają, że jakość i niezawodność serwisu są absolutnym priorytetem.
W przypadku substancji wrażliwych na warunki środowiskowe zapewniamy transport z kontrolą temperatury, który pozwala utrzymać stabilne parametry przez cały czas trwania przewozu. Stały monitoring temperatury, możliwość szybkiego reagowania na odchylenia oraz dostęp do statusów w czasie rzeczywistym wspierają zarówno bezpieczeństwo materiałów, jak i zgodność procesu z wymaganiami klientów. Dzięki temu nawet najbardziej wymagające produkty chemiczne trafiają do odbiorców w stanie nienaruszonym.
Profesjonalna logistyka w branży chemicznej jest dziś nie tylko narzędziem wspierającym funkcjonowanie zakładów, ale również realnym czynnikiem budującym ich konkurencyjność. Euro24 łączy wiedzę regulacyjną, doświadczenie operacyjne oraz nowoczesną infrastrukturę, tworząc stabilne zaplecze logistyczne, na którym firmy chemiczne mogą bezpiecznie opierać swoje procesy. Dzięki temu transport staje się nie tylko usługą, lecz także kluczowym elementem odpowiedzialnego i efektywnego rozwoju przemysłu chemicznego.
Źródła:
www.pipc.org.pl Raport: Przemysł chemiczny w liczbach – raport PIPC za drugi kwartał 2025 r.
www.pipc.org.pl Raport: Przemysł Chemiczny w Polsce. Listopad 2025 r.
www.pekao.com.pl Raport: W poszukiwaniu zielonego środka. Aktualna sytuacja, wyzwania i perspektywy sektora chemicznego w Polsce.
Masz pytania?
Napisz do nas. Razem znajdziemy rozwiązania dla Twoich potrzeb transportowych. Umów się na „wirtualną kawę” z naszym opiekunem Klienta i dowiedz się jak możemy zapewnić Ci komfort współpracy jakiego potrzebujesz.
Dowiedz się, jak możemy wspierać Twój biznes.
